Bugün, 22 Ocak 2026 Perşembe
Almanya merkezli Frankfurter Allgemeine Zeitung (FAZ), sahadaki gözlemleriyle geri dönüş sürecinin sürdürülemez hale geldiğini ortaya koydu.
Almanya’nın önde gelen gazetelerinden Frankfurter Allgemeine Zeitung’un (FAZ) yayımladığı habere göre, Türkiye’den Suriye’ye geri dönen çok sayıda Suriyeli mülteci, temel ihtiyaçlara erişimde yaşanan ciddi sorunlar nedeniyle büyük bir hayal kırıklığı yaşıyor. Gazetenin muhabiri Freiderike Böge, Suriye’deki yaşam koşullarının geri dönüşleri fiilen imkânsız hale getirdiğini aktardı.
Haberde yer alan bilgilere göre; Türkiye’de artan kira fiyatları ve yaşam maliyetleri nedeniyle ülkelerine dönmek zorunda kalan Suriyeliler, Suriye’de elektrik, su ve internet gibi temel hizmetlerin neredeyse hiç olmadığını ifade ediyor. Günlük yaşamın son derece zorlaştığını belirten mülteciler, Türkiye’deki şartların geriye dönüp bakıldığında “çok daha yaşanabilir” olduğunu söylüyor.
Böge’nin görüştüğü birçok kişi, Suriye’ye döndükten sonra Türkiye’de kalan yakınlarını arayarak, “Kesinlikle dönmeyin” uyarısında bulunduklarını dile getiriyor.
Türkiye’de eğitim alan ve uzun süre Latin alfabesiyle okuma-yazma öğrenen Suriyeli çocuklar, Suriye’deki eğitim sistemine uyum sağlamakta zorlanıyor. Arapça yazı yazmakta güçlük çeken çocuklar nedeniyle aileler, verdikleri geri dönüş kararını sorgulamaya başlıyor. Eğitimde yaşanan bu uyumsuzluk, aileler için en büyük endişe kaynaklarından biri olarak öne çıkıyor.
FAZ’ın sahadan aktardığı bulgular, Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiseri Filippo Grandi’nin açıklamalarıyla da örtüşüyor. Grandi, bu hafta Şam’da yaptığı değerlendirmede şu uyarıda bulundu:
“Suriye’deki insani durum hızla iyileşmezse, komşu ülkelerden geri dönen 1,2 milyon kişinin büyük bölümü yeniden göç etmek zorunda kalabilir.”
Grandi’nin açıklamasına göre, geri dönüşlerin başladığı ilk dönemde günde 4–5 bin kişi Suriye’ye dönerken, bugün bu sayı bin kişinin altına düşmüş durumda.
Suriye’de savaş sonrası ekonomik koşulların düzelmemesi, geri dönen mültecileri bir kez daha çaresizliğe sürüklüyor. Düşük maaşlar, yüksek gıda ve akaryakıt fiyatları ile barınma sorunu, Suriye’yi mülteciler için “yaşanamaz” hale getiriyor.
Türkiye’de zor şartlar altında yaşam mücadelesi veren birçok Suriyeli ise, tüm sıkıntılara rağmen Suriye’ye dönmeyi düşünmediğini açıkça ifade ediyor.
FAZ’ın saha gözlemleri ve BM raporları, Suriyeli mülteciler için gönüllü geri dönüş sürecinin ciddi bir kırılma yaşadığını ortaya koyuyor. Uzmanlara göre, Suriye’de insani ve ekonomik koşullar düzelmediği sürece, Türkiye ve diğer komşu ülkelerden dönen mültecilerin önemli bir bölümünün yeniden göç yollarına düşmesi kaçınılmaz görünüyor.
